Rozmówki polsko-tajskie
Najważniejsze tajskie zwroty dla turystów – z wymową zapisaną po polsku, tonami, odsłuchem i trybem „Pokaż Tajowi”.
Nie musisz znać tajskiego, żeby się dogadać. Wystarczy kilkadziesiąt zwrotów, grzecznościowe khrap albo kha i odrobina odwagi – Tajowie bardzo doceniają każde słowo powiedziane w ich języku. Przy każdej sylabie pokazujemy strzałkę tonu, a gdy wymowa zawiedzie, jednym przyciskiem wyświetlisz zdanie tajskim pismem na cały ekran telefonu.
5 tonów
Tajski jest językiem tonalnym: ta sama sylaba wymówiona innym tonem znaczy coś innego –maa→ มา „przyjść”, ale maa↗ หมา „pies”. Strzałka przy każdej sylabie mówi, jak poprowadzić głos.
- → średniRówno, na zwykłej wysokości głosu.
- ↓ niskiNisko i równo – trochę niżej, niż zwykle mówisz.
- ↘ opadającyZ wysoka w dół, jak stanowcze „No!”.
- ↑ wysokiWysoko, lekko napiętym głosem, z małym wzniesieniem.
- ↗ rosnącyNajpierw nisko, potem w górę – jak zdziwione „Tak?”.
Grzecznie: khrap / kha
Tajowie kończą prawie każde zdanie grzecznościowym słówkiem. Mężczyzna mówi khrap↑ ครับ, kobieta kha↘ ค่ะ, a w pytaniach kha↑ คะ. Samo khrap / kha znaczy też „tak, słucham”.
Mówiąc o sobie („ja”), mężczyzna używa phom↗ ผม, a kobieta czan↗ ฉัน (w mowie często z tonem wysokim).
Dopiszemy odpowiednie słówka do wszystkich zwrotów.
Jak czytać transkrypcję
Zapis stworzyliśmy dla Polaków: czytaj jak po polsku, z tymi wyjątkami.
- aa ii uu ee oo
- Podwójna samogłoska to samogłoska długa – przeciągnij ją. Długość zmienia znaczenie słowa. Np. sa-wat-dii, khoop-khun.
- kh ph th
- Spółgłoska z wyraźnym wydechem (jak k, p, t w angielskim „key”, „pen”, „top”). Uwaga: ph to nie f, a th to nie angielskie th! Np. khoop-khun, phuut (mówić).
- k p t
- Bez wydechu, jak po polsku. Na końcu sylaby nie wypuszczaj powietrza – zamknij usta lub przyłóż język i urwij. Np. sa-wat-dii.
- dź
- Tajskie จ: miękkie i bez wydechu, coś pomiędzy polskim ć a dź. Np. khaw-dźaj (rozumieć).
- cz
- Tajskie ช i ฉ: miękkie cz z lekkim wydechem. Np. czaj (tak).
- ng
- Jeden dźwięk, jak w słowie „bank” – także na początku sylaby. Np. ngaan (praca).
- y yy
- Jak polskie y, ale z językiem cofniętym i ustami rozciągniętymi w uśmiechu. Np. myy (ręka).
- ə əə
- Neutralne „e” jak w angielskim „the”: usta lekko otwarte, język w środku. Np. czəən (proszę bardzo).
- e o
- Czytaj po polsku. Tajski ma po dwa odcienie tych samogłosek (bardziej zamknięty i otwarty), ale polska wymowa wystarczy.
- w j
- w wymawiaj jak angielskie w, czyli polskie ł (nigdy jak polskie w); j jak po polsku. Na końcu sylaby tworzą dwugłoski: aj jak w „maj”, aw jak „ał”. Np. sa-wat-dii czytaj „sa-łat-dii”.
- r h
- r krótkie, jednouderzeniowe (w mowie potocznej Tajowie często mówią zamiast niego l); h delikatne, jak wydech – nie gardłowe polskie ch.
- sa-wat dii
- Myślnik dzieli sylaby jednego słowa, spacja – słowa. Każda sylaba ma swój ton (strzałka).
5 zasad, żeby Cię zrozumiano
- Mów wolno i krótko. Pojedyncze słowa z dobrym tonem zrozumieć łatwiej niż długie zdanie z błędami.
- Dodawaj khrap / kha. Grzecznościowe słówko na końcu prawie każdego zdania od razu zjednuje ludzi.
- Liczby pokazuj na kalkulatorze. Ceny i godziny wpisz w telefonie albo pokaż na palcach – tony w liczbach łatwo pomylić.
- Pokaż zdanie na ekranie. Przycisk „Pokaż Tajowi” wyświetla tajskie pismo w dużym rozmiarze – przeczyta je każdy.
- Uśmiechaj się, nie podnoś głosu. Złość i krzyk to w Tajlandii utrata twarzy; spokój i uśmiech załatwią więcej.
Zwroty według kategorii
228 zwrotów w 10 kategoriach. Za darmo: Podstawy i grzeczność (26 zwrotów); pozostałe 202 zwroty w 9 kategoriach są w pełnej wersji.
Nic nie znaleziono. Szukamy tylko w darmowej kategorii – pozostałe 202 zwroty znajdziesz w pełnej wersji.
Nie masz jeszcze ulubionych. Dotknij gwiazdki przy zwrocie, aby go tu dodać.
Podstawy i grzeczność
26 zwrotówza darmoPowitania, podziękowania, przeprosiny i zdania, bez których ani rusz.
Dzień dobry / cześć / do widzenia
สวัสดีครับค่ะ
sa↓-wat↓-dii→ khrap↑kha↘ (tony: niski, niski, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Uniwersalne powitanie i pożegnanie o każdej porze dnia, najlepiej ze złożonymi dłońmi (wai).
Dziękuję
ขอบคุณครับค่ะ
khoop↓-khun→ khrap↑kha↘ (tony: niski, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Bardzo dziękuję
ขอบคุณมากครับค่ะ
khoop↓-khun→ maak↘ khrap↑kha↘ (tony: niski, średni, opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Tak, zgadza się
ใช่ครับค่ะ
czaj↘ khrap↑kha↘ (tony: opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Potwierdza, że coś się zgadza; jako zwykłe „tak” wystarczy samo khrap / kha.
Nie (to nie to) · dosł. „nie zgadza się”
ไม่ใช่ครับค่ะ
maj↘ czaj↘ khrap↑kha↘ (tony: opadający, opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Nie, dziękuję (nie chcę) · dosł. „nie wezmę”
ไม่เอาครับค่ะ
maj↘ aw→ khrap↑kha↘ (tony: opadający, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Uprzejma odmowa, np. sprzedawcy albo naganiaczowi – powiedz ją z uśmiechem.
Przepraszam
ขอโทษครับค่ะ
khoo↗-thoot↘ khrap↑kha↘ (tony: rosnący, opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Przeprosiny, a także zaczepienie kogoś: „przepraszam, …”.
Nie rozumiem
ไม่เข้าใจครับค่ะ
maj↘ khaw↘-dźaj→ khrap↑kha↘ (tony: opadający, opadający, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Rozumiem · dosł. „już rozumiem”
เข้าใจแล้วครับค่ะ
khaw↘-dźaj→ leew↑ khrap↑kha↘ (tony: opadający, średni, wysoki; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Proszę mówić wolniej · dosł. „mów powoli trochę”
พูดช้า ๆ หน่อยครับค่ะ
phuut↘ czaa↑-czaa↑ noj↓ khrap↑kha↘ (tony: opadający, wysoki, wysoki, niski; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Czy mówisz po angielsku?
พูดภาษาอังกฤษได้ไหมครับคะ
phuut↘ phaa→-saa↗ ang→-krit↓ daaj↘ maj↗ khrap↑kha↑ (tony: opadający, średni, rosnący, średni, niski, opadający, rosnący; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton wysoki)
Mówię trochę po tajsku
พูดภาษาไทยได้นิดหน่อยครับค่ะ
phuut↘ phaa→-saa↗ thaj→ daaj↘ nit↑-noj↓ khrap↑kha↘ (tony: opadający, średni, rosnący, średni, opadający, wysoki, niski; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Gdzie jest toaleta? · dosł. „łazienka jest gdzie?”
ห้องน้ำอยู่ที่ไหนครับคะ
hong↘-naam↑ juu↓ thii↘-naj↗ khrap↑kha↑ (tony: opadający, wysoki, niski, opadający, rosnący; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton wysoki)
Jak się masz?
สบายดีไหมครับคะ
sa↓-baaj→-dii→ maj↗ khrap↑kha↑ (tony: niski, średni, średni, rosnący; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton wysoki)
Grzecznościowe „co słychać?” – odpowiada się: sa-baaj-dii.
Wszystko dobrze (mam się dobrze)
สบายดีครับค่ะ
sa↓-baaj→-dii→ khrap↑kha↘ (tony: niski, średni, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Poproszę …
ขอ … ครับค่ะ
khoo↗ … khrap↑kha↘ (tony: rosnący; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Najprostszy sposób, by o coś poprosić: khoo + nazwa rzeczy (albo wskaż ją palcem).
Czy można? / Czy mogę?
ได้ไหมครับคะ
daaj↘ maj↗ khrap↑kha↑ (tony: opadający, rosnący; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton wysoki)
Pytanie o zgodę – np. wskazując wolne krzesło albo miejsce na zdjęcie.
Można / da się
ได้ครับค่ะ
daaj↘ khrap↑kha↘ (tony: opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Nie można / nie da się
ไม่ได้ครับค่ะ
maj↘ daaj↘ khrap↑kha↘ (tony: opadający, opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Nie wiem
ไม่รู้ครับค่ะ
maj↘ ruu↑ khrap↑kha↘ (tony: opadający, wysoki; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Chwileczkę · dosł. „poczekaj chwilę”
รอสักครู่ครับค่ะ
roo→ sak↓-khruu↘ khrap↑kha↘ (tony: średni, niski, opadający; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Umowa stoi / zgoda
ตกลงครับค่ะ
tok↓-long→ khrap↑kha↘ (tony: niski, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
OK
โอเคครับค่ะ
oo→-khee→ khrap↑kha↘ (tony: średni, średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Proszę bardzo (zapraszam)
เชิญครับค่ะ
czəən→ khrap↑kha↘ (tony: średni; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Zaproszenie do wejścia lub zajęcia miejsca, a także „proszę przodem”.
Do zobaczenia · dosł. „zobaczymy się znowu”
แล้วเจอกันใหม่ครับค่ะ
leew↑ dźəə→ kan→ maj↓ khrap↑kha↘ (tony: wysoki, średni, średni, niski; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Żegnaj (uroczyście)
ลาก่อนครับค่ะ
laa→-koon↓ khrap↑kha↘ (tony: średni, niski; na końcu grzecznościowe khrap, ton wysoki, albo kha, ton opadający)
Brzmi jak pożegnanie na długo – na co dzień mów po prostu sa-wat-dii.
Liczby, ceny i czas
33 zwrotyLiczebniki od zera do setek tysięcy, pytanie o cenę, dni i godziny.
Na targu i w sklepie
21 zwrotówTargowanie się, rozmiary i kolory, płacenie kartą lub gotówką.
W restauracji
26 zwrotówZamawianie, stopień ostrości, alergie, dania bez mięsa, napoje i rachunek.
Transport i kierunki
21 zwrotówTaksówka na taksometr, wskazywanie drogi kierowcy, dworce i przystanie.
Hotel
13 zwrotówRezerwacja, usterki w pokoju, śniadanie, bagaż i wymeldowanie.
Zdrowie i apteka
21 zwrotówObjawy, ból, leki i dawkowanie – u lekarza i w aptece.
Nagłe sytuacje
15 zwrotówWołanie o pomoc, wezwanie policji i karetki, zgubione dokumenty.
Rozmowa i small talk
22 zwrotyPierwsza rozmowa z Tajem, komplementy i trzy najważniejsze słowa tajskiego luzu.
Źródła i weryfikacja
Każde słowo sprawdziliśmy sylaba po sylabie – pisownię, długość samogłosek i ton – w trzech niezależnych źródłach. Zwroty, których nie dało się potwierdzić, pominęliśmy. Transkrypcję dla Polaków opracowaliśmy sami na podstawie zapisu fonetycznego (IPA) z tych źródeł.
- Wiktionary (wersja angielska) – hasła tajskie – Pisownia i wymowa (IPA z tonem każdej sylaby); dane pobrane ze zbioru WikiPron (CUNY, Lee i in., LREC 2020): github.com/CUNY-CL/wikipron.
- Wikisłownik tajski (th.wiktionary.org) – Druga, niezależna wymowa z tonami; leksykon G2P projektu PyThaiNLP: github.com/PyThaiNLP/lexicon-thai.
- TLTK – Thai Language Toolkit – Transkrypcja fonetyczna z tonami, prof. Wirote Aroonmanakun, Uniwersytet Chulalongkorn w Bangkoku.
- Thai WordNet (Asian WordNet) w Open Multilingual Wordnet – Kontrola znaczeń pojedynczych słów (pakiet omw-1.4).
Odtwarzanie korzysta z syntezatora mowy w Twoim urządzeniu, więc brzmienie zależy od zainstalowanego głosu tajskiego.